Gruźlica jest bakteryjną chorobą infekcyjną, która nadal występuje dość powszechnie na świecie. Choroba ta wywoływana jest przez prątki gruźlicy. Częściej przypadki gruźlicy pojawiają w tzw. „krajach rozwijających się” lub też „krajach Trzeciego Świata”, jednak choroba jest także obecna w Polsce i w Europie. Najczęściej ogniska gruźlicy obecne są w płucach, jako że bakterie te mają tam najbardziej optymalne środowisko do życia. Zdarzają się jednak przypadki, że do rozwoju zmian gruźliczych dochodzi w skórze, kościach, węzłach chłonnych, mózgu lub też narządach układu moczowo-płciowego.
Światowy Dzień Gruźlicy przypomina, że mimo postępu medycyny choroba ta nadal stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego. Kluczowe znaczenie mają: czujność diagnostyczna, szybkie wdrożenie leczenia, systematyczność terapii oraz sprawny nadzór epidemiologiczny. Odpowiedzialne postawy zdrowotne, wczesne reagowanie na niepokojące objawy oraz współpraca instytucji ochrony zdrowia z pacjentami i społecznością lokalną stanowią fundament skutecznej walki z gruźlicą – dziś i w przyszłości.
Jak można zachorować?
Do zakażenia prątkami gruźlicy najczęściej dochodzi drogą kropelkową, czyli poprzez wdychanie prątków gruźlicy, które wydostają się z organizmu osoby chorej podczas mówienia, kaszlu, kichania itd. Ryzyko infekcji jest tym większe, im dłuższy i bliższy był kontakt z osobą chorą.
Objawy gruźlicy
Gruźlica jest chorobą podstępną. U większości chorych objawy są mało nasilone i w wielu przypadkach chorobę rozpoznaje się zbyt późno. Szczególnie gruźlica pozapłucna, obecnie bardzo rzadko występująca, często jest trudna do rozpoznania.
Objawy ogólnoustrojowe:
- stany podgorączkowe
- kaszel połączony z odkrztuszaniem wydzieliny
- bóle w klatce piersiowej
- bladość skóry
- nocne poty
- złe samopoczucie
- zwiększona męczliwość
- krwioplucie
- utrata masy ciała, a w zaawansowanym stadium choroby – wyniszczenie.
Objawy te nie pojawiają się u wszystkich chorych.
Jakie badania diagnostyczne?
Rozpoznanie choroby tylko na podstawie objawów klinicznych w przypadku gruźlicy nie jest możliwe, ze względu na niską swoistość symptomów. Istnieje wiele chorób, których objawy mogą przypominać gruźlicę płuc.
Z tego powodu niezbędne jest wykonanie specjalistycznych testów diagnostycznych.
Obecnie dostępne są bardziej dokładne i skuteczne metody wykrywania zarówno czynnej infekcji, jak i przeciwciał poinfekcyjnych. Jednym z podstawowych badań jest posiew oraz ocena bezpośrednia plwociny pacjenta.
Jak zapobiegać?
- wczesne zgłaszanie się do lekarza w przypadku utrzymujących się objawów ze strony układu oddechowego,
- przestrzeganie zasad higieny kaszlu i kichania,
- poprawę warunków socjalno-bytowych,
- wzmacnianie odporności poprzez zdrowy styl życia,
- realizację programów szczepień ochronnych (szczepienie BCG w populacji dzieci).
Źródło:
https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/68756,gruzlica
https://www.synevo.pl/gruzlica/
https://www.gov.pl/web/psse-golub-dobrzyn/swiatowy-dzien-gruzlicy–znaczenie-profilaktyki-wczesnej-diagnostyki-i-nadzoru-epidemiologicznego
