Profilaktyka raka piersi obejmuje:
1. Profilaktyka pierwotna
Wyniki badań wskazują na związek między wzrostem ryzyka zachorowania na raka piersi a nadmiernym spożywaniem tłuszczu, alkoholu oraz nadwagą. Ilość tkanki tłuszczowej oraz konsumpcja alkoholu wpływają na poziom estrogenów – kobiecych hormonów – im wyższy poziom estrogenów tym ryzyko zachorowania na raka piersi jest większe.
Potwierdzono również korzyści płynące z karmienia piersią związane ze zmniejszeniem ryzyka zachorowania na raka piersi, gdyż każde dodatkowe 5 miesięcy karmienia piersią wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka choroby o dodatkowe 2%.
Niektóre czynniki ryzyka zachorowania na raka piersi, takie jak np. wiek czy występowanie nowotworów w rodzinie, nie mogą zostać wyeliminowane.
Można jednak zmniejszyć zagrożenie zgonu z powodu raka piersi poprzez właściwe postępowanie, np. zmianę trybu życia, a przede wszystkim regularne badania, czyli profilaktyka wtórna.
2. Profilaktyka wtórna
Każda kobieta od dwudziestego roku życia powinna samodzielne i regularnie badać swoje piersi. Badanie najlepiej wykonać pierwszego dnia po zakończeniu miesiączki, zaś Panie po menopauzie powinny badać swoje piersi raz w miesiącu, najlepiej zawsze w tym samym dniu miesiąca.
Samobadanie powinno składać się z dwóch części: oglądania i badania dotykiem.
Powodami do zastanowienia i konsultacji z lekarzem powinny być:
- zmiany w kolorze lub strukturze skóry piersi,
- zmiany wielkości lub kształtu jednej z piersi,
- krwawienie lub wyciek wydzieliny z brodawek,
- zmiany w wyglądzie brodawek, takie, jak np. zaczerwienienia, strupki, wciągnięcia, łuszczenie naskórka,
- dołki, zaciągnięcia albo owrzodzenia brodawki bądź skóry na piersi, zmiany kształtu lub zarysu brodawki,
- wszelkie wyczuwalne zgrubienia lub guzki w piersi lub pod pachą,
- bardziej niż dotychczas widoczne przez skórę naczynia żylne na piersi,
- obrzęk ramienia.
Nawet gdy wyniki samobadania nie wzbudzają wątpliwości – należy raz w roku zgłosić się na badanie do lekarza (ginekologa, chirurga lub onkologa).
Badania diagnostyczne
USG i mammografia służą wykrywaniu różnych zmian w piersiach, zwłaszcza zmian nowotworowych. Metodyka tych badań opiera się na różnych zjawiskach fizycznych. Stąd ich skuteczność diagnostyczna uzależniona jest od innych czynników, uważa się, że badania te wzajemnie się uzupełniają. Największą ich zaletą jest możliwość wykrycia zmian nowotworowych we wczesnym stadium, kiedy możliwe jest jeszcze wyleczenie. O wyborze badania decyduje lekarz.
Badanie ultrasonograficzne (USG) piersi – Sonomammografia
Badanie wykorzystujące ultradźwięki, jest nieinwazyjne i pozwala wykryć guzki o wielkości ok. 3-5 mm., jest niebolesne, nie ma znanych, negatywnych skutków zdrowotnych. Wynik otrzymuje się w gabinecie bezpośrednio po zakończeniu badania.
Tej metody można używać od wczesnego dzieciństwa.
Badanie USG pozwala uwidocznić i określić charakter ujawnionych w badaniu mammograficznym, a niewyczuwalnych palpacyjnie guzków.
Znajduje też zastosowanie w monitorowaniu zmian o charakterze łagodnym oraz nadzorowaniu leczenia zmian nowotworowych, co pozwala unikać zbyt częstego napromieniania promieniami X przy okazji badań mammograficznych.
Mammografia
Polega na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego przy użyciu promieniowania X. Badanie pozwala uwidocznić różnego typu zmiany patologiczne, co umożliwia wczesne rozpoznanie raka piersi oraz innych patologii sutka, zanim staną się jawne klinicznie.
Badania mammograficznego nie zaleca się u Pań przed 35 rokiem życia oraz będących w okresie laktacji (ze względu na zazwyczaj tzw. gęstą, gruczołową strukturę piersi).
Wówczas zastosowane może znaleźć badanie USG, które jest szczególnie przydatne do oceny stanu piersi o gęstym utkaniu. Badanie powinno być przeprowadzone ok. 7-10 dnia cyklu.
